Қазақша | Русский | English
Дүйсенбі-Жұма – 9.00 – 20.00
Жексенбі – 9.00 – 17.00
Сенбі мен айдың соңғы жұмыс күні – демалыс күндері
Келушілер арасында сауалнама жүргізу
Дауыс беру
Нәтижелер

 Мемлекет басшысының «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласы


КІРІСПЕ

Кеңістік – барлық нәрсенің, ал уақыт – бүкіл оқиғаның өлшемі. Уақыт пен кеңістіктің көкжиегі тоғысқан кезде ұлт тарихы басталады. Бұл – жай ғана әдемі афоризм емес.

Шын мәнінде, немістердің, италиялықтардың немесе үнді халықтарының жылнамасына көз жүгіртсек, олардың мыңдаған жылды қамтитын төл тарихындағы ұлы жетістіктерінің дені осы елдер қазір мекен етіп жатқан аумақтарға қатыстылығы жөнінде сұрақ туындайтыны орынды.  Әрине, ежелгі Рим деген қазіргі Италия емес, бірақ италиялықтар өздерінің тарихи тамырымен мақтана алады. Бұл – орынды мақтаныш. Сол сияқты, ежелгі готтар мен бүгінгі немістер де бір халық емес, бірақ олар да Германияның мол тарихи мұрасының бір бөлшегі. Полиэтникалық бай мәдениеті бар ежелгі Үндістан мен бүгінгі үнді халқын тарих толқынында үздіксіз дамып  келе жатқан бірегей өркениет ретінде қарастыруға болады.

Бұл – тарихқа деген дұрыс ұстаным. Сол арқылы түп-тамырымызды білуге, ұлттық тарихымызға терең үңіліп, оның күрмеулі түйінін шешуге мүмкіндік туады.

Қазақстан тарихы да жеке жұрнақтарымен емес, тұтастай қалпында қазіргі заманауи ғылым тұрғысынан қарағанда түсінікті болуға тиіс. Оған қажетті дәйектеріміз де жеткілікті.

Біріншіден, қосқан үлестері кейінірек сөз болатын протомемлекеттік бірлестіктердің дені қазіргі Қазақстан аумағында құрылып, қазақ ұлты этногенезінің негізгі элементтерін құрап отыр.

Екіншіден, біз айтқалы отырған зор мәдени жетістіктер шоғыры даламызға сырттан келген жоқ, керісінше, көпшілігі осы кең-байтақ өлкеде пайда болып, содан кейін Батыс пен Шығысқа, Күнгей мен Теріскейге таралды.

Үшіншіден, кейінгі жылдары табылған тарихи жәдігерлер біздің бабаларымыздың өз заманындағы ең озық, ең үздік технологиялық жаңалықтарға тікелей қатысы бар екенін айғақтайды. Бұл жәдігерлер Ұлы даланың жаһандық тарихтағы орнына тың көзқараспен қарауға мүмкіндік береді.

Тіпті, қазақтың кейбір ру-тайпаларының атаулары «қазақ» этнонимінен талай ғасыр бұрын белгілі болған. Осының өзі біздің ұлттық тарихымыздың көкжиегі бұған дейін айтылып жүрген кезеңнен тым әріде жатқанын айғақтайды. Еуропацентристік көзқарас сақтар мен ғұндар және басқа да бүгінгі түркі халықтарының арғы бабалары саналатын этностық топтар біздің ұлтымыздың тарихи этногенезінің ажырамас бөлшегі болғаны туралы бұлтартпас фактілерді көруге мүмкіндік берген жоқ.

Сонымен бірге ұзақ уақыттан бері біздің жерімізде өмір сүріп келе жатқан көптеген этностарға ортақ Қазақстан тарихы туралы сөз болып отырғанын атап өткеніміз жөн. Бұл – түрлі этностардың көптеген көрнекті тұлғалары өз үлестерін қосқан бүкіл халқымызға ортақ тарих.

Бүгінде төл тарихымызға оң көзқарас керек. Бірақ қандай да бір тарихи оқиғаны таңдамалы және конъюнктуралық тұрғыдан ғана сипаттаумен шектелуге болмайды. Ақ пен қара – бір-бірінен ажырамайтын ұғымдар. Бұлар өзара бірлескенде жеке адамдардың да, тұтас халықтардың да өміріне қайталанбас реңк береді. Біздің тарихымызда қасіретті сәттер мен қайғылы оқиғалар, сұрапыл соғыстар мен қақтығыстар, әлеуметтік тұрғыдан қауіпті сынақтар мен саяси қуғын-сүргіндер аз болмады. Мұны ұмытуға хақымыз жоқ. Көпқырлы әрі ауқымды тарихымызды дұрыс түсініп, қабылдай білуіміз керек.

Біз басқа халықтардың рөлін төмендетіп, өзіміздің ұлылығымызды көрсетейін деп отырғанымыз жоқ. Ең бастысы, біз нақты ғылыми деректерге сүйене отырып, жаһандық тарихтағы өз рөлімізді байыппен әрі дұрыс пайымдауға тиіспіз.

Сонымен, Ұлы даланың жеті қырына тоқталайық.

толғырақ...




Алтынсарин ОКЖАмангелді ОКЖ Әулиекөл ОКЖ Денисов ОКЖ Жангелді ОКЖ Жітіқара ОКЖ Қамысты ОКЖ Қарабалық ОКЖ Қарасу ОКЖ Арқалық қ. ОКЖ Қостанай ОКЖ ЦБС г. Лисаковск  Меңдіқара ОКЖ Науырзым ОКЖ Сарыкөл ОКЖ Таран ОКЖ Ұзынкөл ОКЖ Федоров ОКЖ Қостанай қ. ОКЖ Рудный қ. ОКЖ Ы. Алтынсаринатындағы ОБЖК Обл. арнайы. кітапхана Арқалық қ.  №2 ОӘҒК 


Loading images...
Жаңалықтар
20.03.2019
Ақпараттық-библиографиялық қамтамасыз ету бөлімі жазушы, ғалым, тарихшы Қойшығара Салғараұлының 80 жасқа толуына арналған жеке библиографиялық көрсеткіш дайындады. Басылымда Қойшығара Салғараұлын жазушы, ғалым ретінде...
19.03.2019
Тұсаукесер Сәбиді қаз тұрғаннан кейін тез жүріп кетсін деген тілекпен жасалатын ғұрып, ырым. Ол үшін арнайы ала жіп дайындалады. Бұл «ала жіпті аттамасын» деген ұғымнан шыққан. Сол жіппен баланың аяғын кәдімгідей тұсап,...
19.03.2019
Бата Ақ тілеудің белгісі – бата. Ол кез келген жерде айтыла бермейтін қасиетті рухани ұғым. Ең жақсы батаны халық «ақ бата» деп қастерлейді, айта жүреді, үлгі етеді, жаттап алады. Батаның бірнеше түрі бар. Жас талапкерге...
19.03.2019
Байге Ұлы тойда, аста, мерекеде жыққан балуанға, озған жүйрікке, жеңген ақынға берілетін жүлде. Тойдың, астың дәрежесін, қызығын осы бәйгеге қарап анықтауға болады. Бәйгенің ең үлкені әдетте бас балуаны мен жүйрік атқа...
19.03.2019
Құрметті оқырмандар мен қашықтан пайдаланушылар! Ақпараттық-библиографиялық қамтамасыз ету бөлімі сіздерге «Жаңа әдебиеттер» көрмесін ұсынады. Көрмеге Ақпараттық-библиографиялық қамтамасыз ету бөліміне түскен жаңа әдебиеттер...
18.03.2019
15 наурызда Әмбебап оқу залы Ө. Сұлтанғазин ат. Қостанай мемлекеттік педагогикалық университетінің Француз мәдени-білім орталығымен бірге Қазақстандағы Франция елшілігінің қолдау көрсетуімен 11-ші Француз тіліндегі әндердің...
18.03.2019
Барша түркі халқы сияқты қазақ халқы да жыл басын көктемгі күн мен түннің теңелген сәті — наурыз айының 22-жұлдызына қараған түннен бастайтыны белгілі. Демек, 22 наурызды Жаңа жыл, «Ұлыстың ұлы күні» деп атаған. Бұл күндері...
Буктрейлерлер
Яндекс.Метрика
Free counters!
Қате көрсеңіз оны бөлектеңіз де, "CTRL+Enter" басыңыз

Жоғары

X

X
X
Система Orphus